HIỆU QUẢ TRONG ĐIỀU TRỊ TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ BẰNG PHỤC HỒI CHỨC NĂNG KẾT HỢP CHÂM CỨU

Rối loạn phổ tự kỷ là một rối loạn phát triển thần kinh, đặc trưng bởi những khiếm khuyết về giao tiếp và tương tác xã hội, đồng thời kèm theo các mẫu hình hành vi, sở thích rập khuôn, giới hạn. Mức độ ảnh hưởng từ nhẹ đến nặng, tùy theo mức độ của rối loạn phổ tự kỷ và các rối loạn kèm theo.

Tỷ lệ trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ thay đổi nhanh chóng trong những năm gần đây. Có nhiều nghiên cứu được thực hiện để hiểu rõ hơn về rối loạn phổ tự kỷ, nhưng hiện nay chưa có nguyên nhân nào được thống nhất sáng tỏ, một vài nguyên nhân được nhận định như: Yếu tố di truyền, quá trình mang thai, yếu tố môi trường – xã hội…

Nguyên tắc điều trị là can thiệp sớm ngay khi phát hiện bằng các biện pháp huấn luyện giao tiếp, ngôn ngữ, can thiệp hành vi, hỗ trợ tâm lý. Xây dựng chương trình can thiệp tùy theo mức độ và sự phát triển của trẻ, đảm bảo có sự kiên trì và đều đặn. Can thiệp sớm có ý nghĩa tích cực trong cải thiện hiệu quả điều trị và làm tăng chất lượng cuộc sống của trẻ và gia đình sau này.

Lớp học hoạt động nhóm của các em

Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng với quy mô 150 giường bệnh, hợp tác và được sự hỗ trợ chuyên môn từ Tổ chức Trinh Foundation Australia, Đơn vị Âm ngữ trị liệu của Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch thành phố Hồ Chí Minh trong điều trị cho trẻ tự kỷ. Khoa Nhi – Ngôn ngữ trị liệu của Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng mỗi năm tiếp nhận khám, lượng giá, tư vấn và điều trị cho hàng trăm bệnh nhi mắc Hội chứng tự kỷ bằng các biện pháp huấn luyện giao tiếp, ngôn ngữ, can thiệp hành vi, hỗ trợ tâm lý, dựa trên nguyên tắc cá thể hóa, phối hợp đa ngành và liên ngành trong can thiệp, kết hợp với thành viên gia đình, các chuyên gia giáo dục, nhà trị liệu nhằm đạt hiệu quả tích cực. Bệnh viện đã triển khai thêm mô hình kết hợp Y học cổ truyền và phục hồi chức năng trong điều trị cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ từ năm 2020, bước đầu đạt kết quả khả quan.

Đầu châm kết hợp điều trị HCTK

Theo Y học cổ truyền, bệnh tự kỷ của trẻ em được nằm trong “Nhi khoa thất thập chứng”, có nghĩa 70 chứng bệnh nhi khoa trong Y học cổ truyền do các bậc Y gia xưa đã đúc rút kinh nghiệm và mô tả lại. Sự mô tả chứng trạng về hành vi, tính cách, vận động như chậm nói, chậm đi, rối loạn ngôn ngữ, tinh thần ủy mị … trong bệnh tự kỷ có phần nhiều tương đồng với chứng “Ngũ trì”. Nguyên nhân và bệnh sinh của tự kỷ liên quan đến  tạng Tâm, Tỳ, Can Thận và não tủy.

Trong y học cổ truyền, châm cứu là một trong các phương pháp được sử dụng phổ biến nhất trong điều trị tự kỷ ở trẻ và nó đã và đang phát triển ngay cả tại các quốc gia có nền y học hiện đại phát triển. Theo lý luận của Y học cổ truyền, châm cứu giúp điều chỉnh “Khí” nhằm lập lại cân bằng âm dương và công năng tạng phủ. Dưới góc nhìn về sinh học và thần kinh học, châm cứu là phương pháp đã được chứng minh hiệu quả thông qua việc điều chỉnh các chất dẫn truyền thần kinh ở những người mắc tự kỷ. Phương pháp châm cứu ngoài kích thích tiết ra các opioid nội sinh ra còn giúp tăng giải phóng serotonin và dopamine là các chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến điều kiển hành vi, cảm xúc và thèm ăn. Do vậy ngoài việc điều chỉnh rối loạn hành vi, cảm xúc, châm cứu cũng có thể điểu chỉnh và cải thiện chế độ ăn uống của trẻ rối loạn tự kỷ.

Năm 2022 Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng kết hợp với Học viện Y học cổ truyền Việt Nam tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá kết quả điều trị trẻ rối loạn phổ tự kỷ bằng châm cứu kết hợp phục hồi chức năng” . Kết quả nghiên cứu cho thấy tác động cộng gộp khi kết hợp hai phương pháp trong can thiệp điều trị cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ. Trẻ sau điều trị có cải thiện tốt hơn đối với các hoạt động về âm lời nói, ngôn ngữ, giao tiếp, tương tác xã hội, và sức khỏe, tinh thần, hành vi.

Trước đây bệnh nhân phải đi xa, đến các bệnh viện ở Hà Nội, Sài Gòn để điều trị phục hồi chức năng kết hợp châm cứu. Nay đã có Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng là địa chỉ tin cậy cho các bậc phụ huynh ở Đà Nẵng nói riêng và Khu vực Miền Trung – Tây Nguyên cũng như cả nước nói chung.

Ts.Bs Nguyễn Văn Dũng

Bs. Phan Thị Tùng Lâm