DINH DƯỠNG CÂN BẰNG CHO TRẺ EM DỊP TẾT

Nhiều chuyên gia dinh dưỡng đã chỉ ra rằng, trong dịp Tết Nguyên đán, tỷ lệ trẻ mắc các bệnh rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, sốt, ngộ độc… luôn ở ngưỡng cao. Vậy làm thế nào để cân bằng dinh dưỡng cho bé trong những ngày Tết mà vẫn có đủ thời gian cho các cuộc thăm thú và giao lưu với mọi người?

Các bậc phụ huynh cần đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ dịp tết như sau:

1. Cho trẻ ăn những thực phẩm phù hợp với độ tuổi, dễ hấp thu và đảm bảo cân đối 4 nhóm thực phẩm trong mỗi bữa ăn gồm: chất bột đường (cơm, bún, phở,…), nhóm chất đạm (thịt, cá, trứng,…), nhóm chất béo (dầu, mỡ,..) và nhóm vitamin và khoáng chất (rau, củ, quả).

Đặt biệt cần chú ý bổ sung rau củ quả trong bữa ăn ngày Tết vì trong rau quả có nhiều vitamin, chất khoáng cần thiết cho cơ thể. Thiếu vitamin và khoáng chất có thể khiến cơ thể giảm khả năng miễn dịch và dễ bị ốm. Ngoài ra, rau quả còn có tác dụng gây thèm ăn, kích thích chức năng tiết dịch của các tuyến tiêu hóa, giảm tình trạng táo bón.

Các loại thức ăn có thể gây hóc, sặc như hạt dưa, hạt bí, các loại trái cây có hạt nhỏ như dưa hấu, mãng cầu … cần để xa tầm tay các bé còn nhỏ.

2. Giữ cho thời gian biểu của trẻ đều đặn: cho trẻ ăn đúng bữa, ngủ đúng giờ, đảm bảo trẻ ăn đủ 3 bữa chính mỗi ngày, thời gian các bữa ăn không bị chênh lệch so với ngày thường, không để trẻ mất bữa. Tránh cho trẻ ăn quá nhiều bánh kẹo, uống nước ngọt, đặc biệt là thời điểm gần bữa ăn chính.
3. Giấc ngủ rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ nhất là trẻ nhỏ. Sức khoẻ của trẻ chỉ đảm bảo khi bữa ăn và giấc ngủ không bị thay đổi, kể cả trong ngày Tết. Không nên để trẻ thức quá khuya, nếu trẻ ngủ thêm giấc trưa một chút càng tốt. Thiếu ngủ sẽ khiến trẻ mệt mỏi, kém ăn và dễ mắc bệnh.

4.Vào ngày Tết, bố mẹ đừng quên cho bé uống nhiều nước. Nó sẽ giúp bé hấp thu, tiêu hóa và chuyển hóa tốt các loại chất dinh dưỡng, thải trừ các loại chất thải ra khỏi cơ thể. Nên cho trẻ uống nước đun sôi để nguội, nước ép trái cây, hạn chế các loại nước có ga, nước ngọt dễ gây đầy bụng khó tiêu khiến trẻ lười ăn và tránh xa rượu, bia.

5. Bổ sung các thực phẩm tốt cho hệ miễn dịch: Sữa chua, phô mai, bơ, chuối…. Là những thực phẩm được khuyến khích nên bổ sung cho trẻ trong dịp Tết nhằm giúp trẻ tăng cường lợi khuẩn probiotics và prebiotics, vi khuẩn có lợi cho hoạt động của hệ tiêu hoá.
6. Đảm bảo các món ăn của trẻ phải được nấu mới, ăn chín, uống sôi tránh nguy cơ ngộ độc thực phẩm và tăng cảm giác ngon miệng. Không cho trẻ ăn các thực phẩm dễ bị ôi thiu, nghi ngờ ôi thiu, thức ăn chế biến từ bữa trước,…

Nếu gia đình tổ chức đi du xuân, các bác sĩ khuyến cáo, nên tìm hiểu trước nguồn thực phẩm tại nơi đến, tránh để trẻ ăn những món ăn quá khác biệt so với thường ngày. Bởi, hệ tiêu hóa của trẻ chưa đủ hoàn thiện để thích nghi nhanh với thức ăn lạ.

*** Đối với các trẻ được điều trị tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, đa phần có rối loạn phát triển, rối loạn phổ tự kỷ, rối loạn ngôn ngữ, tăng động giảm chú ý… các bác sĩ khuyên phụ huynh càng phải chú trọng đến chế độ ăn của trẻ trong dịp Tết.

Bởi vì rối loạn phát triển thần kinh không chỉ khiến trẻ có khiếm khuyết về ngôn ngữ, tư duy và hành vi mà còn phải đối mặt với vô số các vấn đề thể chất như táo bón, rối loạn tiêu hóa, hội chứng ruột kích thích,… Các vấn đề này có thể được kiểm soát nếu trẻ có chế độ ăn uống khoa học và cân bằng.

• Hạn chế tối đa lượng đường, các chất bảo quản thực phẩm, nước ngọt, nước có ga, chất kích thích,..
• Hạn chế nhóm thực phẩm chứa gluten (là một loại protein có trong các loại ngũ cốc như lúa mì, lúa mạch,… ); Thực phẩm chứa casein (protein có trong sữa bò và một số loại chế phẩm từ sữa bò).
• Nên kiêng các thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, bacon (thịt xông khói), đồ hộp, snack,…

Tết này gia đình nên tập trung cho trẻ bổ sung các nhóm thực phẩm như:

• Thực phẩm giàu Omega 3 (cá hồi, hạt chia, hạt óc chó, đậu nành, súp lơ,…)
• Bổ sung các thực phẩm tốt cho hệ miễn dịch: Sữa chua, phô mai, bơ, chuối…
• Một số loại gia vị như thìa là, nghệ vàng, hành tây và tỏi rất tốt cho trẻ.
• Thực phẩm giàu vitamin D như cá hồi, sữa nguyên kem, tôm, trứng, gan, các loại hải sản,…
• Thực phẩm giàu sắt bao gồm quả mơ sấy, đậu, củ dền, thịt bò, gan, trứng gà, đu đủ, bí đỏ và rau dền.
• Vitamin C có trong hầu hết các loại trái cây và rau xanh, đặc biệt nhiều nhất trong ổi, sơ ri, dứa, cam, bưởi và dâu tây
• Duy trì chế độ sinh hoạt và giấc ngủ cho trẻ như ngày thường.

Dinh dưỡng cho các trẻ có rối loạn phát triển là vấn đề quan trọng, gia đình cần kiên nhẫn, nỗ lực và trao đổi thêm với bác sĩ để có thể xây dựng thực đơn ăn uống phù hợp giúp bé cải thiện bệnh hiệu quả không chỉ trong dịp Tết. Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng sẽ nói sâu về chủ đề này để các phụ huynh quan tâm được rõ hơn ở bài viết sau.

Chúc các em nhỏ và mọi người trong gia đình đảm bảo dinh dưỡng hợp lý và an toàn vệ sinh thực phẩm, để có sức khỏe tốt và tận hưởng kỳ nghỉ Tết Giáp Thìn trọn vẹn, nhiều niềm vui!

Bs. Phan Thị Tùng Lâm

Đơn vị Nội trú ban ngày theo yêu cầu – Khoa Phục hồi chức năng Nhi