Vietnamese
English
PHỤC HỒI SAU ĐỘT QUỴ BẰNG CHÂM CỨU KẾT HỢP PHỤC HỒI CHỨC NĂNG ĐA CHUYÊN NGÀNH TẠI BỆNH VIỆN PHCN ĐÀ NẴNG
Những năm gần đây, phương pháp khám chữa bệnh bằng y học hiện đại kết hợp với y học cổ truyền được củng cố, phát triển rộng khắp từ tuyến Trung ương đến địa phương. Bằng việc kết hợp này, những hạn chế về công cụ chẩn đoán trong y học cổ truyền hay tình trạng lạm dụng thuốc trong y học hiện đại sẽ được khắc phục tối đa với sự kế thừa và chắt lọc tinh hoa từ hai nền y học. Đông – Tây y phối kết hợp chính là xu thế phát triển tự nhiên và tất yếu của các nền y học trên thế giới.
Với mục tiêu xây dựng Bệnh viện Phục hồi chức năng thành phố Đà Nẵng phát triển thành Bệnh viện chuyên sâu đa chuyên ngành về lĩnh vực Phục hồi chức năng chất lượng cao; kết hợp Y học hiện đại và Y học cổ truyền trong điều trị bệnh nhằm mang lại hiệu quả cao, rút ngắn thời gian nằm viện, giảm quá tải bệnh viện. Hiện tại, mỗi ngày Bệnh viện thu dung điều trị nội trú, nội trú ban ngày và ngoại trú cho hơn 500 bệnh nhân tại các khoa: Phục hồi chức năng Người lớn (Phục hồi chức năng sau đột quỵ, Phục hồi chức năng sau chấn thương, Phục hồi chức năng tổn thương tủy sống, Cơ xương khớp…), Khoa Phục hồi chức năng Nhi (vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu, tâm lý trị liệu, thủy trị liệu…), Khoa Nội tổng hợp (điều trị bệnh lý đột quỵ, lão khoa đa bệnh lý…)….
Là đơn vị chuyên môn kỹ thuật về y học cổ truyền của Bệnh viện, khoa Y học cổ truyền đã và đang nỗ lực phát huy hiệu quả phương pháp điều trị bằng y học cổ truyền kết hợp với thành tựu của y học hiện đại mang lại hiệu quả cao trong điều trị cho bệnh nhân, nhằm rút ngắn thời gian nằm viện, giảm quá tải bệnh viện. Thời gian qua, Khoa đã điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân bằng phương pháp châm cứu kết hợp Phục hồi chức năng, đặc biệt là các đối tượng bệnh nhân bị đột quỵ.
Hậu quả của đột quỵ thường để lại nhiều di chứng như liệt vận động nửa người, thất ngôn, liệt các dây thần kinh, rối loạn cảm giác, rối loạn cơ tròn… Do vậy, Phục hồi chức năng cho người bệnh sau đột quỵ là một yêu cầu cấp thiết, phục hồi càng sớm càng tốt nếu có thể. Để bệnh nhân đột quỵ sớm phục hồi các di chứng, hiện tại ngoài điều trị nội khoa, tập phục hồi chức năng, Bệnh viện đã và đang áp dụng triển khai kết hợp phương pháp châm cứu trong đột quỵ:
- Phương pháp châm cứu “Tỉnh não khai khiếu”
Phương pháp châm cứu “Tỉnh não khai khiếu” là đại pháp điều trị bệnh trúng phong do quốc y đại sư, viện sĩ Thạch Học Mẫn thiết lập năm 1972. “Tỉnh não khai khiếu” lấy não phủ lập luận, dựa vào lý luận “chủ bất minh, tắc thập nhị quan nguy”. Trải qua hơn 50 năm nghiên cứu cơ sở và lâm sàng, đã hình thành một hệ thống chẩn trị toàn diện bệnh trúng phong một cách khoa học, hệ thống, quy phạm lấy “tỉnh não khai khiếu” châm thích pháp làm chủ. “Tỉnh não khai khiếu” là phương pháp châm cứu khoa học của y học cổ truyền Trung Quốc.
– Cơ sở chọn huyệt của “Tỉnh não khai khiếu” châm pháp:
+ Tổ hợp 3 huyệt chính: Nội quan, nhân trung, tam âm giao.
+ Các huyệt phụ: Cực tuyền, xích trạch, uỷ trung, phong trì, hoàn cốt, ế phong, hợp cốc, thượng liêm tuyền, khâu khư.
– Phương huyệt châm cứu.
* Chủ phương 1: “Đại tỉnh não”
Tổ hợp huyệt:
+ Chủ huyệt: nội quan, nhân trung, tam âm giao.
+ Phó huyệt: cực tuyền, xích trạch, ủy trung.
+ Phối huyệt: nuốt khó thêm phong trì, ế phong, hoàn cốt, ngón tay nắm cứng thêm hợp cốc, nói khó thêm liêm tuyền, kim tân, ngọc dịch.
* Chủ phương 2: “Tiểu tỉnh não”
Tổ hợp huyệt:
+ Chủ huyệt: thượng tinh, bách hội, ấn đường, nội quan, tam âm giao.
+ Phó huyệt và phối huyệt giống chủ phương 1.
- Phương pháp châm cứu Mãng châm ( Châm kim dài)
Mãng châm là phương pháp sử dụng cây kim châm dài từ 10 – 30cm châm xuyên huyệt, trên cùng một đường kinh hoặc trên hai đường kinh khác nhau nhằm điều hòa khí huyết, thông kinh hoạt lạc nhanh và mạnh hơn của cơ thể. Đây là một trong những phương pháp nghiên cứu, thành tựu khoa học của GS.TSKH.TTND Nguyễn Tài Thu để lại cho nền YHCT. Hiện nay phương pháp “mãng châm” được các bác sĩ của Bệnh viện ứng dụng để chữa các di chứng liệt sau đột quỵ.
Kinh nghiệm dùng mãng châm điều trị trúng phong của GS.TSKH.TTND Nguyễn Tài Thu:
– Liệt ½ người (Bán thân bất toại) các huyệt đạo sử dụng thay đổi.
Kiên ngung – Khúc trì
Trật biên – Thừa phù – Ân môn…
– Lưỡi cứng, thất ngôn
Liêm tuyền – Thượng liêm tuyền…
Đơn huyệt: Á môn, Phong phủ, Ngoại kim tân, Ngoại ngọc dịch.
– Méo miệng, mắt nhắm không kín (khẩu nhãn oa tà)
Toản trúc – Tình minh…
Đơn huyệt: Nhân trung, Thừa tương.
- Phương pháp Cận Tam Châm
“Cận tam châm” được hình thành từ những năm 80 của thế kỷ 20, là sự tổng hợp, đúc rút tinh hoa của các thế hệ thầy thuốc châm cứu đi trước và hơn 50 năm kinh nghiệm lâm sàng của giáo sư Cận Thụy – Nguyên Tổng thư ký Hội Châm cứu Trung Quốc, Viện trưởng Học viện nghiên cứu châm cứu – Đại học Trung y dược Quảng Châu. Trong quá trình chữa bệnh, ông nhận thấy một số huyệt khi kết hợp với nhau mang lại hiệu quả cao trong điều trị. Những huyệt quan trọng nhất, có hiệu quả cao nhất được ông nhóm thành một tổ hợp huyệt. Những tổ hợp huyệt này đại đa số gồm 3 huyệt tạo thành một nhóm. Từ đó, phương pháp Cận tam châm ra đời.
Ứng dụng Cận tam châm trong điều trị Đột quỵ:
– Vùng đầu bên tổn thương: Nhiếp tam châm (Nhiếp I châm, Nhiếp II châm, Nhiếp III châm).
– Bên liệt châm:
+ Kiên tam châm (Kiên I châm, Kiên II châm, Kiên III châm).
+ Thủ tam châm (Khúc trì, Ngoại quan, Hợp cốc).
+ Cảnh tam châm (Đại trữ, Thiên trụ, Bách lao).
+ Túc tam châm (Túc tam lý, Tam âm giao, Thái xung).
+ Cổ (đùi) tam châm (Cơ môn, Phong thị, Phục thỏ).
+ Yêu tam châm (Thận du, Đại trường du, Ủy trung).
Điều trị kết hợp phương pháp phục hồi chức năng, châm cứu và nội khoa trong giai đoạn sớm của đột quỵ đã đạt được kết quả rất khả quan, nâng cao tỉ lệ phục hồi vận động sau đột quỵ, cải thiện được tri giác, rối loạn tâm thần, ngôn ngữ… rút ngắn thời gian điều trị, giảm các biến chứng của bệnh.
Nhằm đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân, thời gian tới, Khoa Y học cổ truyền thuộc Bệnh viện Phục hồi chức năng sẽ tiếp tục đẩy mạnh kế thừa và ứng dụng các bài thuốc hay, phương pháp chữa bệnh mới, đầu tư phát triển các dịch vụ y tế theo yêu cầu và từng bước hiện đại hóa trên cơ sở giữ vững bản sắc của y học cổ truyền, kết hợp hài hòa với y học hiện đại để chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng ngày một tốt hơn.
